Uitleg
Marktvergunning, standplaatsvergunning of ventvergunning: het verschil
Drie vergunningen met bijna dezelfde naam, en elke gemeente regelt ze net even anders. Dit is wat ze betekenen, en hoe je aan een plek komt.
Het korte antwoord
Alle drie vraag je aan bij de gemeente, en het verschil zit in waar je staat:
Voor een braderie, een jaarmarkt of een markthal heb je geen marktvergunning nodig. Daar regel je je plek met de organisator.
Wat is een marktvergunning?
Met een marktvergunning mag je op een vaste markt staan, op de dagen en tijden die de gemeente heeft vastgelegd. Meestal gaat het om een vaste plek: elke week dezelfde plek, op hetzelfde stuk van de markt.
Bij die vergunning hoort een marktverordening met regels. Hoe dat eruitziet, laat het inrichtingsplan van een Deventer wijkmarkt zien. Een plek is daar minimaal 9 en maximaal 72 vierkante meter. Je verkoopt alleen wat in je vergunning staat. Stroom haal je bij de gemeente, tegen een apart tarief. En wie te laat komt of te vroeg vertrekt, krijgt eerst een waarschuwing en daarna een schorsing.
Die regels lezen saai, maar ze bepalen je marktdag. Vraag ze op voordat je aanvraagt.
Hoe kom je aan een plek op de markt?
Dat is vaak het lastigste deel. Plekken op een goede markt zijn schaars, en veel gemeenten werken met een branche-indeling: per soort product een maximum aantal kramen. Op de Deventer markten staat in die lijst bijvoorbeeld hoeveel kramen er mogen zijn voor groente en fruit, voor kaas of voor sieraden.
Is jouw branche vol, dan kom je op een wachtlijst. Veel gemeenten hebben ook losse dagplaatsen: een plek die vrijkomt als de vaste houder er die dag niet staat. Zo begin je vaak, en zo leer je de markt kennen.
Krijg je een vaste plek, dan is dat tegenwoordig meestal voor een bepaalde tijd. Omdat plekken schaars zijn, mag een gemeente ze niet voor altijd weggeven. De Raad van State oordeelde in 2021 dat die tijd wel passend moet zijn: lang genoeg om je investeringen terug te verdienen.
De snelste weg naar een antwoord is de marktmeester. Die weet welke branches vol zijn, of er dagplaatsen zijn en hoe lang de wachtlijst is.
Wat is een standplaatsvergunning?
Met een standplaatsvergunning sta je buiten de markt, op een plek die de gemeente daarvoor heeft aangewezen. Denk aan een viskraam die elke dinsdag bij een winkelcentrum staat, of een bloemenwagen bij het station.
Ook die plekken zijn beperkt, en elke gemeente heeft eigen regels over waar, hoe vaak en wat. Een gemeente kan een standplaats ook weigeren, bijvoorbeeld om overlast te voorkomen.
Wanneer heb je een ventvergunning nodig?
Als je rondgaat en onderweg verkoopt: op straat, langs de deuren, met een bakfiets door de wijk. Sommige gemeenten vragen daar een ventvergunning voor, andere alleen een melding. Een paar laten het helemaal vrij.
Sta je op één plek, dan is het geen venten meer maar een standplaats. Die grens trekt elke gemeente zelf. Kijk dus in de regels van de gemeente voordat je de straat op gaat.
Wat kost een marktvergunning?
Er zijn drie soorten kosten, en de bedragen verschillen per gemeente:
- Leges: wat de gemeente rekent voor de aanvraag. Dat staat in de legesverordening.
- Marktgeld: wat je betaalt voor je plek, vaak per meter en per marktdag. Dat staat in de marktgeldverordening.
- Stroom: bij veel markten apart, als je er gebruik van maakt.
Of er btw op het marktgeld zit, verschilt ook. In de marktgeldverordening staat of de tarieven inclusief of exclusief btw zijn. Doe je gewoon btw-aangifte, dan trek je die btw meestal af als voorbelasting. Gebruik je de kleineondernemersregeling, dan niet.
Al deze kosten zijn zakelijk. Bewaar de nota's, want je trekt ze af van je winst.
Wat je als marktkoopman mag aftrekkenZo vraag je een marktvergunning aan
Als je plek eenmaal rond is
Dan begint het verkopen. Met MarktAmigo reken je af aan de kraam, contant of met SumUp, ook als het internet op de markt wegvalt. Aan het eind van de dag staat je omzet klaar, contant en pin apart. Het gratis Basis-pakket is genoeg om mee te beginnen.
Vragen over vergunningen voor de markt
Wat is het verschil tussen een marktvergunning en een standplaatsvergunning?
Met een marktvergunning sta je op een markt die regelmatig wordt gehouden, zoals de weekmarkt. Met een standplaatsvergunning sta je met je kraam of wagen op een losse plek buiten de markt, bijvoorbeeld elke week bij een winkelcentrum. Je vraagt ze allebei aan bij de gemeente.
Wanneer heb je een ventvergunning nodig?
Als je rondgaat en op straat of langs de deuren verkoopt, in een gemeente die daar een vergunning voor vraagt. In sommige gemeenten is een melding genoeg. Sta je op een vaste plek, dan is het geen venten maar een standplaats.
Hoe vraag je een marktvergunning aan?
Bij de gemeente waar de markt is, meestal via een formulier op de website of via de marktmeester. Je hebt een inschrijving bij de KvK nodig. Is de markt vol, dan kom je op een wachtlijst of begin je met een losse dagplaats.
Wat kost een marktvergunning?
Dat verschilt per gemeente. Je betaalt leges voor de aanvraag en daarna marktgeld voor je plek, vaak per meter en per marktdag. Stroom komt er meestal apart bij. De bedragen staan in de legesverordening en de marktgeldverordening van de gemeente.
Heb je een vergunning nodig voor een braderie of jaarmarkt?
Geen marktvergunning. Volgens de KvK geldt die niet voor braderieën, jaarmarkten en markthallen. Je meldt je aan bij de organisator, en die bepaalt wie er mag staan.
Hoe lang is een marktvergunning geldig?
Een vaste plek op de markt krijg je tegenwoordig meestal voor een bepaalde tijd, omdat plekken schaars zijn. Die tijd moet passend zijn, oordeelde de Raad van State in 2021, zodat je je investeringen kunt terugverdienen. Hoe lang precies, bepaalt de gemeente.
Zit er btw op marktgeld?
Dat verschilt per gemeente. In de marktgeldverordening staat of de tarieven inclusief of exclusief btw zijn. Zit er btw op en doe je gewoon btw-aangifte, dan trek je die meestal af als voorbelasting.
Bronnen
- KvK, "Op de markt staan: zo begin je een marktkraam" (bijgewerkt 18 september 2026)
- Gemeente Deventer, "Inrichtingsplan wijkmarkt winkelcentrum Flora", Gemeenteblad 2024, nr. 267332 (19 juni 2024)
- Stibbe, "Schaarse vergunning moet lonen", over de uitspraak van de Raad van State van 21 juli 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1588 (6 augustus 2021)