Hoeveel wisselgeld neem je mee naar de markt?

Het korte antwoord

Voor de meeste kramen is € 100 tot € 150 wisselgeld genoeg. Op een rommelmarkt of braderie met lage prijzen kom je meestal toe met € 75 tot € 100, als je maar veel munten van 1 en 2 euro en briefjes van 5 meeneemt.

Het bedrag is minder belangrijk dan de verdeling. Je moet de eerste vijf tot acht klanten met een groot briefje kunnen helpen. Daarna betalen klanten met kleiner geld en vult je la zichzelf aan.

Een officieel getal bestaat niet. Begin met de tabel hieronder en stel bij na twee of drie marktdagen. Je ziet vanzelf welke munt als eerste op is.

Waarom heb je nog wisselgeld nodig als bijna iedereen pint?

In 2025 was nog maar 17% van de betalingen aan de kassa contant. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) en Betaalvereniging Nederland. Op de markt ligt dat anders.

DNB bezocht in 2026 duizend marktkramen. Daarvan namen er maar vijftien alleen pin aan. Van de kramen met een sticker of bordje gaf ruim een kwart aan liever contant te krijgen.

En dan is er de dag dat het internet het laat afweten of de pin hapert. Dan betaalt iedereen ineens contant. Bijna de helft van de ondernemers houdt daarom extra wisselgeld achter de hand, zag DNB.

Hoeveel wisselgeld heb je nodig voor jouw kraam?

Hoeveel wisselgeld je nodig hebt, hangt vooral af van je prijzen. Hoe verder ze onder de twintig euro liggen, hoe meer je per klant teruggeeft. Dit zijn drie startbedragen om mee te beginnen:

Zo kun je dat startbedrag verdelen:

Er staat geen 1 en 2 cent in de tabel. Rond je af op 5 cent, dan heb je die niet nodig. Liggen je prijzen op hele euro's, dan kun je ook de munten van 5, 10 en 20 cent thuislaten. Dat scheelt gewicht en gepriegel.

Hoeveel wisselgeld er in je kassa moet, verschilt ook per dag. Een drukke zaterdag in december vraagt meer dan een rustige dinsdag in februari. Twijfel je, neem dan extra briefjes van 5 mee en niet extra munten.

Welke munten en biljetten raken het eerst op?

Bij de meeste kramen zijn dat de briefjes van 5 en de munten van 2 euro. Een klant die voor € 3,50 koopt en met een briefje van 20 betaalt, krijgt € 16,50 terug: een tientje, een vijfje, een euro en vijftig cent. Na vijf van zulke klanten zijn je vijfjes op.

Daarna komen de briefjes van 50. Wie net bij de geldautomaat is geweest, heeft er vaak een op zak, ook voor een bosje bloemen van vier euro.

Wat je juist weinig nodig hebt: briefjes van 20 en grote stapels 10 cent. Twintigjes komen vanzelf binnen, en 10 cent geef je alleen terug bij prijzen als € 2,90.

Mag je afronden op 5 cent?

Ja. Bij contant betalen mag je het totaal afronden op 0 of 5 cent, staat op Rijksoverheid.nl. Je moet dat wel duidelijk laten zien, met een sticker of een bordje.

Rond je af, dan hoef je geen munten van 1 en 2 cent terug te geven. Een klant mag er nog wel mee betalen, want het blijven wettige betaalmiddelen. Bij pin betaalt de klant altijd het precieze bedrag.

Nog makkelijker zijn prijzen die al rond zijn. Een pond tomaten voor € 2,50 in plaats van € 2,45 scheelt je de hele dag muntjes zoeken. En je klant rekent het in zijn hoofd ook sneller uit.

Wie afrondt, heeft 's avonds soms een paar cent meer of minder in de la dan de omzet zegt. Dat is een klein kasverschil, en dat schrijf je gewoon op.

Mag je een briefje van 100 of 200 euro weigeren?

Op dit moment mag dat, als je het vooraf duidelijk aangeeft. Een bordje met "Geen biljetten van € 100 en € 200" op je kraam is genoeg. Dan weet de klant het voordat hij iets uitkiest.

Er komt wel een wettelijke plicht om contant geld aan te nemen bij bedragen onder de € 3.000. Die is aangenomen, maar gaat pas in als de uitzonderingen erop vastliggen. Een datum is er nog niet, en wat die plicht betekent voor grote biljetten ook niet (stand oktober 2026). We werken dit stuk bij zodra dat bekend is.

Neem je een groot briefje wel aan, haal het dan meteen uit je la. Een briefje van 100 geef je toch nooit terug.

Waar haal je wisselgeld als ondernemer?

Muntgeld haal je bij de muntautomaten van Geldmaat, het gezamenlijke geldautomatennet van ABN AMRO, ING en Rabobank. Die automaten staan in vestigingen van Gamma en Karwei. Je hebt je betaalpas en pincode nodig. Bij ABN AMRO neem je per keer minimaal 10 en maximaal 20 rollen op.

Banken passen hun tarieven meestal per 1 januari aan. Kijk het dus na bij je eigen bank. Een rol bevat altijd hetzelfde aantal munten:

Tien rollen is voor één kraam veel geld in één keer. Het goedkoopste wisselgeld is daarom het wisselgeld dat je al hebt. Leg na elke marktdag de munten en kleine briefjes apart voor de volgende keer, en breng alleen de grote briefjes naar de bank.

Zo maak je je wisselgeld klaar, de avond ervoor

Waar bewaar je je wisselgeld op de markt?

Zo dicht mogelijk bij je lijf. Een heuptas of een schort met een ritsvak is veiliger dan een open geldkistje op tafel. Op een drukke markt ben je zo even afgeleid.

Houd de grote briefjes apart van het wisselgeld en haal ze tussendoor uit je la. Dan heb je overzicht, en ligt er nooit meer binnen handbereik dan nodig.

Sta je met z'n tweeën achter de kraam, spreek dan af wie het geld doet. Twee mensen die uit dezelfde la wisselen, zijn 's avonds samen een kwartier aan het zoeken.

Wat gaat er vaak mis met wisselgeld?

• Alleen munten meenemen en geen briefjes van 5. Dan geef je € 15 terug in munten van 2 euro, en loopt je klant rammelend weg.
• Elke week nieuwe rollen halen. Dat kost geld en een rit naar de bouwmarkt, terwijl je eigen munten van vorige week in een la liggen.
• Het wisselgeld meetellen als omzet. Dan lijkt je dag honderd euro beter dan hij was.
• Te veel meenemen voor de zekerheid. Wisselgeld waar je niet aan komt, is alleen een risico.
• Vergeten wat je meenam. Zonder beginsaldo weet je 's avonds niet of je kas klopt.

Hoort wisselgeld bij je omzet?

Nee. Wisselgeld is geld dat je zelf meeneemt. Het zit 's ochtends al in je la en gaat 's avonds weer mee naar huis. Je omzet is alleen wat er die dag door verkopen bij komt.

In je kasboek staat het wisselgeld als beginsaldo. Tel je 's avonds je la, trek het wisselgeld er dan eerst af. Wat overblijft, leg je naast je contante omzet van die dag.

Hoe MarktAmigo dit voor je regelt

Rekent een klant contant af, dan kies je in MarktAmigo het bedrag dat hij geeft. De briefjes die hij waarschijnlijk geeft, staan al klaar. Je ziet meteen wat je teruggeeft, op de cent, ook als het druk is. Betaalt de klant gepast, dan tik je dat aan.

Aan het eind van de dag vertelt Kas opmaken hoeveel contant geld er volgens je verkopen in je la hoort te zitten. Dat is je contante omzet, zonder wisselgeld. Haal je wisselgeld er dus uit voordat je telt. Klopt het niet precies, dan leg je vast wat je telde en zet je er een notitie bij.

Dit zit in elk pakket, ook in het gratis Basis-pakket.

Vragen over wisselgeld op de markt

Bronnen

• De Nederlandsche Bank, "75-plussers betalen steeds vaker met pinpas" (27 mei 2026)
• De Nederlandsche Bank, "Acceptatie contant geld blijft op peil" (7 juli 2026)
• Rijksoverheid, "Mogen winkeliers betalingen afronden op 0 eurocent of 5 eurocent?"
• ABN AMRO, "Contant geld opnemen" (zakelijk, met de tarieven)
• KluisKassa, overzicht van de banktarieven per 1 januari 2026 (een commerciële partij)
• BNNVARA Kassa, "Mag een winkel weigeren om contant geld aan te nemen?" (15 februari 2022)